Abisiniako poni

Abisiniako ponia
Zaldi arraza
EspezieaEquus ferus caballus
Jatorria Etiopia  Sudan
SinonimoakAbisimiako zaldia. Gala. Oromo zaldia.

Abisiniako ponia, edo Oromo zaldia[1], Etiopiako bertako zaldi [[arraza]] bat da, herrialde honetan bertan garatutako arraza izanik[2].

Arabiar zaldiarekiko antza handia dauka, baina dirudienez bere jatorria berberiar zaldia izan zen. Gero behin eta berriro arabiar zaldiekin gurutzatua izan zen egungo itxura hartu arte. Bere tamaina zein hainbat ezaugarriengatik arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.

Sakontzeko, irakurri: «Poni»

Hala ere hainbat adituek diote ponia baino zaldi txiki bat dela. Haien arabera Abisiniako ponia zaldi tamainako arrazen saikapenean sartuko litzateke, nahiz eta tamainaz txikiagoa izan.

Zela zaldia bezala erabiltzen da, baina baita beste zenbait lanetan ere, gurdi zaldia bezala, esate baterako.

Etiopiaz gain Sudanen ere aurkitu daitezke abere hauek.

Oro har, informazio gutxi dago arrazari buruz[2].

Etimologia

Abisimiako poni bat Adigraten

Abisinia Etiopiako Inperioaren beste izen bat zen, handik zaldi hauen izena. Arrazaren beste zenbait izen "Gala"[3] eta "Abisiniako zaldia" dira.

Arrazaren historia

Oromo herriaren antzinako zaldiak kanpoko zaldi arraza ugariekin nahastuz joan ziren. Hala ere antzinako hainbat ezaugarriek irauteko kemena handia izan dute[1]. Jatorriz arraza hau mendietako arraza bat zen, bertan lan egiteko ohituta[4], baina handik ordokietara jeitsi zuten eta bertan Abisiniako zaldia zabaldu zen Etiopian Itsaso Gorriaren itsasbazterreko marran barrena.

Arraza 1861. urtean eraman zuten Ingalaterra. Haren ondorioz arraza hau ofizialki erregistra zen aurrenetariko afrikar zaldi arraza izan zen.

Ezaugarriak

Simien Mendietako parke nazionalean

Abisiniako ponia nahiz eta zaldi txikia izan, indartsua eta landatarra da eta bere jatorrian mendialdeko lan gogorretan aritzeko moduko arraza izan da.

Oro har zaldi borobila da eta koloreari dagokionez nahiko aldakorra da. Baita gorputzera eta tamainari dagokienez[3].

  • Ilaia: Zaldi honen hazleek lan handia egin dute zaldi honen ilaiaren arrosa-itxurako multzoak zaintzeko. Interesgarria eta desiragarria ikusten zuten. Abisiniako ilaia motza eta latza da. Ertzetan arrosa-itxurako ile multzoak agertzen dira. Zaldi honek bibote bitxi bat dauka muturrean. Bere ilaia zaila da eskuilatzeko, ilaia norabide guztietan hazten delako. Zaintza asko behar du garbia mantentzeko.
  • Kolorea: Mota askotako koloreak.

Erreferentziak

  1. a b http://www.theequinest.com/breeds/abyssinian/
  2. a b http://cowboyfrank.net/fortvalley/breeds/Abyssinian.htm
  3. a b https://web.archive.org/web/20110506014457/http://www.equinekingdom.com/breeds/light_horses/abyssinian.htm
  4. http://www.stablemade.com/horsecare/horsebreeds/abyssinian.htm

Kanpo estekak

  • (Ingelesez) Arrazari buruzko artikulua "The equinest" entziklopedian
  • (Ingelesez) Arrazari buruzko artikulua "Equine kingdom" entziklopedian
  • (Ingelesez) Arrazari buruzko artikuloa eta argazkia

Bideoak

  • Arrazako poniak
Autoritate kontrola
  • Wikimedia proiektuak
  • Wd Datuak: Q319790
  • Commonscat Multimedia: Abyssinian (horse) / Q319790

  • Wd Datuak: Q319790
  • Commonscat Multimedia: Abyssinian (horse) / Q319790
  • i
  • e
  • a
Munduko poni arrazak
Euskal Herriko
arrazak
Europako
arrazak
Albania: Albaniako poni • Alemania: Alemaniako shetland poniArenberg poniDülmen poniAlemaniar zela poni • Belgika: Belgiar zela poniHeck zaldiLehmkuhlener PoniLewitz poniLiebenthaler poniPoni appaloosa europarSenner poni • Asturias: Asturkoi • Austria: HaflingerArabiar-Haflinger • Bielorrusia: Polesskaya • Bosnia-Herzegovina: Bosniako poniPosavina zaldia • Bulgaria: Rodopeko poniSarakatsaniar poni • Danimarka: Daniar kirol poni • Errumania: Bukovina zaldiDanubioren deltako poniErrumaniar poniHutsul poni • Errusia: Baxkir poniBouriate poniMinoussinskdar zaldiPanje poniTavda zaldiTxilkov zaldiTuvar zaldiVyatka zaldia • Eskozia: Eriskay poniHighland poniRumdar poniShetland poni • Eslovenia: Posavina zaldia • Espainia: · Errekaortuetako zaldiGaliziako poniGarrano zaldiMallorcako zaldiOrdunteko behor • Serrano zaldi • Zaldi montxino • Estonia: Estoniar zaldiSaaremaa poni • Faroeak: Faroeetako poni • Frantzia: Bidet zaldiBidet bretoiFrantziar zela poniCamargako zaldiLandetako poniMarkesaketako zaldiMerensgo zaldiMikeluneko zaldiMorvandar zaldi • Gales: Britaniar orbaindun poniBritaniar zela poniCarneddau poniGalestar poniGalestar poni eta cobGalestar cobGalestar zela poniMendiko galestar poni • Georgia: Tushetiar zaldi • Grezia: AénosArravaniAxios zaldiMessara zaldiMidilli poniPeneiako poniPindoko poniRodasko poniRodopeko poniSkyros poniTesaliako zaldi• Herbehereak: Holandar zela poni • Ingalaterra: Britaniar orbaindun poni • Britaniar Shetland Poni • Britaniar zela poniDales poniDartmoor poniExmoor poniFell poniHackney poniaLundy uharteko poniNew Forest poniPolo poniWelara • Irlanda: Connemarako poniKerry Bog poni • Islandia: Islandiar poni • Italia: BardigianoAchetta zaldiEsperiako poniGiarabGiara zaldiSarcidanoar zaldiSardiniako poniHaflingerMonterufolino poni • Kornualles: Lundy uharteko poni • Korsika: Korsikako zaldi • Kroazia: Krk-ko uharteko poniPosavina zaldia • Lituania: Zemaitukas • Norvegia: NordlandshestFjord • Polonia: Biłgoraj zaldiFelińskiHutsul poniKonick poniPanje poni • Portugal: Azoreetako poniGarrano zaldiSorraia • Serbia: Posavina zaldia • Suedia: Gotland poniSuediar zela poni • Txekia: Txekoslobakiako zela poni txikia • Ukraina: Hutsul poniPanje poniPolesskaya
Ameriketako
arrazak
Ameriketako Estatu Batuak: Ameriketako kirol poniAmeriketako poniAmeriketako Shetland poniAmeriketako Walking PonyAmeriketako zaldi miniaturaBanker PoniCayuse indiar poniChincoteague poniChoctaw poniHegart zaldiPaint poniPolo poniQuarter poniKanadako landa poniMustangSeminola poniVirginia Highlander • Argentina: Argentinar petisoaBagualBergman poniFalabellaPolo ponia • Brasil: Baixadeiro zaldiBrasildar poniaCorajoso poniLavradeiroKreole zaldiNordestinPampa zaldiPuruca • Bolivia: Bolibiar ponia • Ekuador: Andeetako ponia • Kanada: Kanadako landa poniaLac La Croix Indiar PoniSable Islandgo poniTernuako poni • Mexiko: Galizeño ponia • Peru: Andeetako poniaChumbivilcas zaldia • Txile: BagualChiloear ponia
Asiako
arrazak
Afganistan: Yabu • Bangladesh: Bangladeshko zaldi • Bhutan: Bhutandar poni • Jata (zaldi) • Merak-SaktenpataYuta zaldi Errusia: Altaiko poniBaikal zaldiBouriate poniDagestandar zaldiNarym poniOb poniYakutiako poni • Filipinak: Baguio poni • Baguio Light zaldia • India: DeccaniIndiako poniManipuri PoniPolo poniSikang poniSpiti poniZaniskari pony • Indonesia: Baliko zaldiBatak poniBorneo poniDeli poniFlores uharteko poniaGayoeKaju poniKuningan zaldiLombok poni • Minahasa (zaldia) • Priangan • Sumbar-Sandel-Arabiar zaldiTimordar poniJavako poniKuda-PacuMacassar zaldiPadang poniSandalwood poniSumba eta Sumbawa poni • Iran: Kaspiar poniYabu • Hego Korea: Chejuko zaldi • Japonia: Hokkaidoko poniKiso poniMisaki poniMiyako poniNoma poniTaishuhTokara poniYonaguni poni • Kanbodia: Kanbodiar poni • Kazakhstan: Altaiko poniKazakhstango poniAdaev zaldi • Kurdistan: Kurdiar zaldi • Laos: Laostar poni • Ekialdeko Timor: Timordar poni • Malaysia: Bajau poni • Myanmar: Myanmarko poni • Shan (zaldia)• Mongolia: Hequ poniMongoliar zaldi • Pakistan: Balutxi zaldi • Sri Lanka: Sri Lankako poni • Thailandia: Thailandiar poni • Tibet: Ganzhi zaldi • Txaidamu • Sikang poniTibeteko poniChahou poniRiwoche poniNangchen zaldi Yushuar zaldiZhongdian zaldi • Txina: Abag zaldiAltaiko poniBalikun zaldiBaise poniJiantxang zaldiDatong zaldiDebao poniErluntxunGuizhouko poniGuoxia txinar poniHequ poniHenanar zaldi • Jinjiang zaldi • Lichuan zaldiLijiang poniMongoliar-txinar zaldiSikang poniUjumkinar zaldiWenshan zaldiYanki zaldiYili poni • Yiwu zaldia • Turkia: Alaka zaldiAnadolu poniKanikMidilli poni • Vietnam: Hmong zaldiNgua Noi
Ozeaniako
arrazak
Afrikako
arrazak
Benin:Koto-koli • Burkina faso:Bobo • Koto-koli• Hegoafrika: Basuto poniaBoer PoniHegoafrikako Boer poniNooitgedacht poni • Egipto: Baladi • Etiopia: Abisiniako poni • Borenar zaldiBale zaldi • Lesotho: Basuto ponia • Kamerun: Kamerungo poni • Senegal: FoutaM´bayar poni • Sudan: Abisiniako poni • Darfour poniSudango zaldi • Mali: Beledougouar zaldi • Bobo • Djerma (zaldi) • Nigeriar poni • Namibia: Namibiar zaldi • Nigeria: Bagzan zaldiBhirum • Djerma (zaldi) • Nigeriar poniKoto-koli • Niger: Sudango zaldi • Somalia: Somaliar poni• Togo:Koto-koli •Tunisia: Mogod poni
Desagertutako
arraza
etxekotuak
• Alemania: †Emscherbrücher • †Senner poni • Bahamak: †Abaco berberiar zaldi · Errusia: †Amurko poni • †Kareliar poni • Eskozia: †Barra poni • †Galloway poni • Espainia: †Gaztelako zaldia • †Soriako behoka • Finlandia: †Kareliar poni • Frantzia: †Bidet • †Harvard zaldi • †Lorrain zaldi • Ingalaterra: †Galloway poni • Irlanda: †Irish Hobby • †Namaqua poni• †Öland poniTartariar poni • Tunisia: †Nefza poni • Txina: †Amurko poniFerghanako zaldi
Antzinako
arraza basatiak*
() Przewalskii zaldia • () † Tarpan • () † Enzebro
Desagertutako historiaurreko
ekido eta zaldi arraza
zein espezieak
Equus caballus arrazak eta motak: †Equus caballus antunensis • †Equus caballus germanicus • †Equus caballus torralbae • †Equus caballus gallicus • †Equus caballus arcelini • Equus ferus arraza eta motak: †Equus ferus gmelini • †Equus ferus solutrensis • †Equus ferus przewalski • Antzinako Equus espezieak: †Equus hydruntinus • †Equus fossilis • †Equus complicatus • †Equus conversidens • †Equus crinidens • †Equus francisci • †Equus lambei • †Equus namadicus • †Equus sivalensis • †Equus stenonis • †Equus cumminsii • †Equus excelsus • †Equus fraternus • †Equus giganteus • †Equus lambei • †Equus namadicus • †Equus niobrarensis • †Equus occidentalis • †Equus pacificus • †Equus parastylidens • †Equus pectinatus • †Equus scotti • †Equus sivalensis • †Equus yunnanensis • †Equus simplicidens • †Equus andium
  • (desagertuak przewalski zaldia izan ezik)